چهار خصوصیت یک تشویق موثر

Jun 07, 2021
چهار خصوصیت یک تشویق موثر

غالباً از من شنیدین که در تحقیقات دانشگاهی نشون داده شده که اهرم های تشویق و تنبیه معمولا باعث کاهش عملکرد میشن. به عبارت دیگه، اگه ما بخواهیم در بچه هامون، در دانش آموزهامون و در کارمندهامون انگیزه ایجاد کنیم و عملکردشون رو بالا ببریم، برخلاف تصور عمومی، اگه از اهرم های تشویق و تنبیه استفاده کنیم، معمولاً انگیزه رو از اون ها می گیریم و عملکردشون در دراز مدت کاهش پیدا می کنه! اگه بهشون بگیم: «اگه این کار رو بکنی، بهت جایزه میدم» یا «اگه این کار رو نکنی، تنبیه میشی!» غالباً اثر معکوس داره. تحقیقات وسیع دانشگاهی، چه توسط روان شناس ها و چه اقتصاددان ها، این رو ثابت کرده.

ولی اگه ما بخواهیم دانش آموزمون رو، بچه مون رو و کارمندمون رو تشویق کنیم، چون می دونیم در درون خودمون که تشویق می تونه موثر هم باشه، چه ویژگی هایی رو باید رعایت کنیم؟ تشویق درست، چه خصوصیت هایی داره؟

باز هم تحقیقات وسیع دانشگاهی، خصوصاً در زمینه روان شناسی مثبت، به یاری ما میاد. تحقیقات وسیع افرادی مثل خانم دکتر کرول دوئک و خیلی های دیگه نشون داده به ما که:

1 – اولاً تشویق باید راجع به تلاش فرد باشه، نه هوشش. یعنی مثلاً اگر یک کسی یک عملکرد خیلی خوبی داشته، مثلاً در درس ریاضی خیلی خوب عمل کرده، یا یک مشکلی رو در محل کارش حل کرده، نباید بهش بگیم:«وای! تو نابغه ای! تو چقدر باهوشی!» بلکه باید بهش بگیم: «چقدر زحمت کشیدی! چقدر تلاش کردی! حتما وقت زیادی براش گذاشتی!»

2 – دوم این که به فرد بگیم که چه چیزی رو داریم تشویق می کنیم. اگر همین طوری به طور کلی به فرد بگیم: «وای، تو بی نظیری! تو فوق العاده ای! تو اصلاً حرف نداری!» این تاثیرش معمولا خیلی کمه و شاید در مواردی تاثیر معکوس بده. اما اگه به طرف بیایم بگیم این که تو آشغال ها رو آخر شب بردی و بیرون گذاشتی، این که ظرف ها رو شستی و این که یک ساعت بیشتر موندی سر کار و روی پروژه ات کار کردی، من این ها رو خیلی می پسندم، آفرین به تو! پس اگر مشخص و معلوم باشه، تاثیرش خیلی بیشتره.

3 – سوم این که دانشمندان توصیه می کنن که تشویق خیلی از اوقات خصوصی باشه. یعنی به جای این که بیای جلوی همه از فرد تعریف و تمجید بکنی، تحقیقات نشون داده که خیلی بهتره که به صورت خصوصی بهش فیدبک بدی و کاری که انجام داده رو مورد تشویق قرار بدی.

4 – و چهارم این که تشویقمون باید پایه و دلیل منطقی داشته باشه. اگه یک کسی رو الکی تشویق کنیم به خاطر این که عزت نفسش بره بالا و بهش بگیم:«وای، تو چقدر عالی ای!» یا «چقدر درس ات خوبه!» یا «چقدر عملکردت خوبه!» یا «چقدر عالی دویدی!» در حالی که نه درسش خوبه، نه عملکردش خوبه و نه خوب دویده، طرف خودش حس می کنه که این تشویق بی پایه هست. پس اگه داریم طرف رو تشویق می کنیم، فقط این کار رو وقتی انجام بدیم که طرف یک کار مهمی انجام داده باشه و واقعا دستاوردی به دست آورده باشه.

تمامی مواردی که بهتون گفتم بر اساس تحقیقات وسیع دانشگاهیه و زیبایی این مطالب اینه که علم داره به ما نشون میده که چه باور های غلطی داریم، چه فکر های غلطی داریم، چه عادت های غلطی داریم و چطور رفتار می کردیم تا حالا که فکر می کردیم درسته ولی به نظر می رسه اثر معکوس داشته و اگه ذهنمون رو به یافته هایی که هر روز از دنیای علم بیرون میاد و به تحقیقات وسیع دانشگاهی که همین الان در سراسر دنیا داره انجام میشه، باز بکنیم، می تونیم نتایجمون رو متحول بکنیم و وارد یک درصد برتر حیطه خودمون بشیم.

 

عضویت در کلوپ یک درصدیها با تخفیف ویژه

دوازده ماه آموزش و کوچینگ زنده از دکتر اناری

کسب اطلاعات بیشتر

عضویت رایگان در خبرنامه

لطفا با دقت، نام و ایمیل تان را وارد کنید. فقط محتوای مفید و کاربردی برایتان ایمیل می شود

اطلاعات شما پیش ما محفوظ است. ما پایبند به اخلاقیات هستیم. ما اهل اسپم نیستیم